جمعه سیاه (Black Friday) یا بلک فرایدی، نامی است که احتمالاً بارها در اواخر پاییز به گوشتان خورده است. این روز در تقویم آمریکا، روز بعد از عید شکرگزاری (Thanksgiving) و عملاً آخرین جمعه ماه نوامبر است که نقطه آغاز سنت هیجان‌انگیز خریدهای کریسمس و سال نو میلادی به شمار می‌رود.

گرچه بلک فرایدی یک تعطیلی رسمی نیست، اما تب و تاب خرید به حدی بالاست که بسیاری از شرکت‌ها به کارمندان خود مرخصی می‌دهند تا از تخفیف‌های بی‌نظیر این روز جا نمانند. سال‌هاست که جمعه سیاه، شلوغ‌ترین و پرسودترین روز برای فروشندگان سراسر جهان است. این رویداد که از آمریکای شمالی آغاز شد، امروزه به یک سنت جهانی تبدیل شده است؛ تا جایی که فروشگاه‌های بزرگ کار خود را از ۴ صبح آغاز می‌کنند و مردم برای شکار بهترین تخفیف‌ها به فروشگاه‌ها هجوم می‌آورند!

راز نام‌گذاری جمعه سیاه؛ از یک رسوایی تاریخی تا جشن خرید

شاید برایتان سوال باشد که چرا کلمه “سیاه” که معمولاً برای اتفاقات شوم به کار می‌رود، روی بزرگترین فستیوال خرید سال گذاشته شده است؟

تاریخچه این نام‌گذاری به یک بحران مالی بزرگ بازمی‌گردد. در ۲۴ سپتامبر سال ۱۸۶۹ و در دوران دوازده‌ساله بازسازی آمریکا (پس از جنگ داخلی)، دو تن از زمین‌خواران و دلالان بزرگ به نام‌های «جِی گولد» (Jay Gould) و «جیمز فیسک» (James Fisk) با خریدهای عمده و ایجاد یک انحصار موقت، بازار طلا را به دست گرفتند و سود کلانی به جیب زدند. زمانی که دولت وقت متوجه این سوءاستفاده شد، حجم عظیمی از طلا را روانه بازار کرد تا قیمت‌ها را بشکند. این سقوط ناگهانی قیمت، زندگی و سرمایه بسیاری از سرمایه‌گذاران را ویران کرد و آن روز تاریک در تاریخ اقتصاد آمریکا به نام «جمعه سیاه» ماندگار شد.

سال‌ها بعد، این اصطلاح تغییر کاربری داد و توسط حسابداران برای نشان دادن روزی استفاده شد که ترازنامه‌های مالی فروشگاه‌ها به دلیل سود بسیار بالا، از رنگ قرمز (نشان‌دهنده ضرر) به رنگ مشکی (نشان‌دهنده سود) درمی‌آمد.

بلک فرایدی در ترکیه؛ فستیوال «جمعه افسانه‌ای»

ترکیه و به ویژه شهر استانبول، یکی از محبوب‌ترین مقاصد خرید برای ایرانیان است. بازار ترکیه نیز همگام با آمریکا و سایر کشورهای جهان، آخرین جمعه نوامبر را به تخفیفات استثنایی اختصاص داده است؛ با این تفاوت که در ترکیه به این رویداد «جمعه افسانه‌ای» (Efsane Cuma) می‌گویند.

در این روز، تمام برندهای مطرح ترک و بین‌المللی (از پوشاک و لوازم آرایشی گرفته تا لوازم الکترونیکی)، محصولات خود را با تخفیف‌های باورنکردنی و گاهی تا ۸۰ درصد کاهش قیمت عرضه می‌کنند.